𝐏𝐚𝐠𝐠𝐮𝐧𝐢𝐭𝐚 𝐬𝐚 𝐍𝐚𝐤𝐚𝐫𝐚𝐚𝐧, 𝐏𝐚𝐠𝐩𝐚𝐩𝐚𝐚𝐥𝐚𝐥𝐚 𝐬𝐚 𝐀𝐭𝐢𝐧𝐠 𝐏𝐚𝐠𝐤𝐚𝐤𝐚𝐤𝐢𝐥𝐚𝐧𝐥𝐚𝐧

𝑁𝑖: 𝐸𝑢𝑔𝑒𝑛𝑒 𝐿. 𝑀𝑎𝑙𝑎𝑡𝑒

𝑆𝑡𝑢𝑑𝑒𝑛𝑡, 𝑆𝑎𝑛 𝑅𝑜𝑞𝑢𝑒 𝑁𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑙 𝐻𝑖𝑔ℎ 𝑆𝑐ℎ𝑜𝑜𝑙

𝑆𝑢𝑟𝑖𝑔𝑎𝑜 𝑑𝑒𝑙 𝑆𝑢𝑟 𝐷𝑖𝑣𝑖𝑠𝑖𝑜𝑛

Tuwing sumasapit ang Pebrero, agad na pumapasok sa ating isipan ang Araw ng mga Puso, isang okasyong nagdiriwang ng pag-ibig sa lahat ng anyong ito. Sa ika-labing apat ng buwan, naglipana ang mga tsokolate at bulaklak, kasabay ng matatamis na ngiti at pusong animo’y lumulutang sa alapaap. Ngunit sa kabila ng matamis at kilig na damdaming hatid ng buwan ng Pebrero, isang mahalagang yugto ng ating kasaysayan ang hindi natin dapat ipagsawalang-bahala: ang 𝗘𝗗𝗦𝗔 𝗣𝗲𝗼𝗽𝗹𝗲 𝗣𝗼𝘄𝗲𝗿 𝗥𝗲𝘃𝗼𝗹𝘂𝘁𝗶𝗼𝗻.

Ang 𝑬𝒑𝒊𝒇𝒂𝒏𝒊𝒐 𝒅𝒆 𝒍𝒐𝒔 𝑺𝒂𝒏𝒕𝒐𝒔 𝑨𝒗𝒆𝒏𝒖𝒆 (EDSA) People Power Revolution ay naganap noong 𝐏𝐞𝐛𝐫𝐞𝐫𝐨 𝟐𝟐-𝟐𝟓, 𝟏𝟗𝟖𝟔. Sa loob ng tatlong araw, milyon-milyong Pilipino, mula sa mga sibilyan, politiko, sundalo, at maging mga relihiyosong grupo, ang nagbuklod-buklod upang ipahayag ang kanilang mariing pagtutol laban sa diktadurya ni dating pangulong 𝗙𝗲𝗿𝗱𝗶𝗻𝗮𝗻𝗱 𝗠𝗮𝗿𝗰𝗼𝘀 𝗦𝗿. Hindi lamang ito simpleng protesta; ito ay isang makasaysayang paninindigan upang maibalik ang demokrasya sa Pilipinas matapos ang mahigit dalawang dekadang paghahari ng rehimeng Marcos.

Sa ilalim ng kanyang pamumuno, ipinatupad ang 𝗕𝗮𝘁𝗮𝘀 𝗠𝗶𝗹𝗶𝘁𝗮𝗿 𝗼 𝗠𝗮𝗿𝘁𝗶𝗮𝗹 𝗟𝗮𝘄 noong 𝐒𝐞𝐭𝐲𝐞𝐦𝐛𝐫𝐞 𝟐𝟑, 𝟏𝟗𝟕𝟐 sa bisa ng 𝐏𝐫𝐨𝐤𝐥𝐚𝐦𝐚𝐬𝐲𝐨𝐧 𝐁𝐥𝐠. 𝟏𝟎𝟖𝟏, na naging mitsa ng pagkawala ng 𝐤𝐚𝐥𝐚𝐲𝐚𝐚𝐧 ng mga Pilipino. Nagsara ang mga pahayagan, inaresto ang mga kritiko ng gobyerno, at ipinataw ang isang mapanlinlang na rehimen.

Sa ilalim ng Batas Militar, maraming Pilipino ang 𝒏𝒊𝒚𝒖𝒓𝒂𝒌𝒂𝒏 ang 𝒌𝒂𝒓𝒂𝒑𝒂𝒕𝒂𝒏 dahil sa sapilitang pag-gawa, tinortyur, ilegal na inaresto, at pinaslang. Tinatayang nasa 𝟕𝟎,𝟎𝟎𝟎 ang ipiniit, 𝟏𝟏,𝟏𝟎𝟑 ang biktima ng pang-aabuso, at hindi mabilang ang mga buhay na naibuwis dahil lamang sa pagnanais nilang ipaglaban ang kanilang kalayaan. Bukod pa rito, nasangkot si Marcos sa malawakang korapsyon at pandarambong sa kaban ng ating bayan. Sa kabila ng mga ulat hinggil sa umano’y kaunlarang idinulot ng kanyang panunungkulan, hindi maitatangging higit na nalugmok ang Pilipinas sa ilalim ng kanyang mapanupil na pamamahala.

Sa gitna ng dilim, isinilang ang isang mapayapang rebolusyon, ang EDSA People Power Revolution. Sa pangunahing lansangan ng EDSA, bumaha ang libu-libang Pilipino, tangan lamang ang kanilang nagkakaisang boses at pananampalataya sa katarungan. 𝐖𝐚𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐚𝐫𝐦𝐚𝐬, 𝐰𝐚𝐥𝐚𝐧𝐠 𝐝𝐚𝐡𝐚𝐬, tanging pagkakaisa at pagmamahal sa ating bayan ang naging kanilang sandata upang mapatalsik ang 𝐝𝐢𝐤𝐭𝐚𝐝𝐨𝐫. Sa loob ng tatlong araw, isang himala ang nasaksihan ng buong mundo—isang rebolusyong hindi idinaan sa madugong laban kundi sa pagkakapit-bisig ng sambayanang Pilipino.

Noong Pebrero 25, taong 1986, tuluyang natapos ang mahigit dalawampung taong paghahari ng rehimeng Marcos sa ating bansa. Subalit bago pa man umusbong ang mapayapang pag-aalsang ito, marami nang buhay ang naialay para sa adhikain ng kalayaan. Mga Pilipinong may nasyonalismo na nararapat nating bigyan ng saludo dahil hindi sila tuliro ang isip at handang isakripisyo ang kanilang buhay mapatigil lamang ang diktadorya ni Marcos at upang ipaglaban ang kinabukasan ng ating bayan.

Ngayon, isang tanong ang dapat nating pagnilayan: Ano nga ba ang halaga ng EDSA People Power Revolution sa atin bilang mga Pilipino? Kung ikaw kaya ang isa sa mga lumaban noon, paano mo ipaglalaban ang kalayaang matagal nang ipinaglaban para sa iyo?

Ang sagot ay isang matibay at walang alinlangan na paghiyaw ng malakas sa salitang 𝐎𝐎. Dapat nating patuloy na gunitain ang makasaysayang araw na ito. Ang EDSA People Power Revolution ay hindi lamang isang pahina sa ating aklat ng kasaysayan; ito ay isang pundasyon ng ating pagkakakilanlan bilang mga ipinagmamalaking Pilipino. Isang paalala na tayong lahat ay may kakayahang tumindig laban sa paniniil, at sa ating pagkakaisa, may lakas tayong buwagin ang anumang anyo ng pang-aapi.

Bilang isang 𝐦𝐚𝐦𝐚𝐦𝐚𝐡𝐚𝐲𝐚𝐠 at isang 𝐤𝐚𝐛𝐚𝐭𝐚𝐚𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨, nakikita ko bilang isang responsibilidad ang pagpapanatili ng apoy ng kasaysayan sa isipan ng ating henerasyon. Huwag nating hayaan na ito’y malimutan, lalo na ng mga kabataang siyang magpapatuloy ng ating hinaharap. Kung paanong bawat tiktik ng ating puso ay nagpapahayag ng buhay, gayundin sana natin ipaglaban ang alaala ng EDSA—isang alaala ng pagkakaisa, tapang, at pagmamahal sa bayan.

Mga kabataan, isang hamon para sa ating lahat na huwag nating hayaang ibaon sa limot ang ating nakaraan. Ipaglaban natin ang katotohanan; ipaglaban natin ang ating kalayaan. Ang ating kasaysayan ay hindi lamang dapat manatili sa mga pahina ng aklat na mabibigyan lamang ng pansin o maalala tuwing nasa klase; dapat nating ipamana sa susunod na henerasyon. Sapagkat ang ating nakaraan ay ang ating pagkakakilanlan—isang pagkakakilanlang hindi kailanman dapat maglaho sa ating mga puso’t isipan bilang 𝐢𝐬𝐚𝐧𝐠 𝐏𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨.